Devalüasyon nedir ve devalüasyon olursa borsa ne olur? sorusu birçok kişi tarafından merak edilmektedir. Devalüasyon, devletin çeşitli nedenlerle başvurduğu bir ticari denge aracı olarak bilinir. Bu süreçte sadece borsa değil, aynı zamanda devalüasyon olursa altın ne olur ve devalüasyon olursa dolar ne olur soruları da gündeme gelir. Çünkü altın ve döviz piyasaları, bu tür ekonomik adımlardan doğrudan etkilenmektedir. Peki, devalüasyon sebepleri nelerdir ve bu durum bireyleri nasıl etkiler? Gelin şimdi birlikte inceleyelim.
İçindekiler
Devalüasyon Nedir?
Devalüasyonun ne olduğu ve neden Devalüasyon olduğu konusunda bilimsel çalışmalar yapılmaktadır. Devalüasyon nedir? Sorusuna ülke parasının değer kaybetmesi cevabı verilebilmektedir. Ekonomik ve ticari dengelerin düzenlenmesi gerektiği dönemlerde devalüve işlemi yapılarak ticari hareketin artırılması hedeflenmektedir.
Devalüasyon Olursa Ne Olur?
Devalüasyon, bir ülkenin para biriminin yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi anlamına gelir. Bu durum genellikle enflasyonun artmasına neden olur. Ancak doğru ekonomik analizler ve stratejik adımlarla bu süreçten avantaj sağlamak da mümkündür.
Devalüasyon gerçekleştiğinde maaşlar düşer çünkü fiyatlar artarken alım gücü azalır. Enflasyona bağlı olarak mal ve hizmetlerin erişilebilirliği zorlaşır. Ayrıca artan maliyetler nedeniyle şirketler de finansal olarak zorlanabilir.
Devalüasyon kararı Hükümet ile merkez bankası tarafından verilmektedir. Ülke parası bilerek değer kaybına uğratılmaktadır. Karar, döviz kurlarının yükselmesi, ticari faaliyetlerin güçleşmesi karşısında alınmaktadır. Amaç ihracatın teşvik edilmesi sayesinde ticaretin geliştirilmesi olarak bildirilmektedir.
Bu sayede;
-Dış ticari açığın kapatılması,
-Rekabet gücünün artırılması,
-Döviz rezervlerinin korunması amaçlanmaktadır.
Dolayısıyla Devalüasyon kararının avantaj ve dezavantajları görülebilmektedir.
Devalüasyon Neden Yapılır?
Ülke ticaretinin geliştirilmesi için para değeri düşürülmektedir. Enflasyon ve ekonomik koşulların zorlaşması da Devalüasyon nedeni olabilmektedir. Bundan dolayı küresel ölçekte ticari faaliyetler geliştirilerek yüksek avantajlar sağlanabilmektedir.
Devalüasyonun Sebepleri Nelerdir?
Devalüasyon sebepleri ekonomik ve ticari dengelerin bozulması olarak bilinmektedir. Ülke genelinde ticari açığın arttığı görülmekte aynı zamanda ekonomi bozulmaktadır. Kısacası Devalüasyon zorunluluk olarak yapılmaktadır. Ancak küresel piyasalarda ticaret hacmi yükseltilerek kriz avantaja çevrilebilmektedir. Para değerinin düşmesine bağlı olarak halkın alım gücü de düşmektedir. Bu nedenle Devalüasyon öncesi dengelerin sağlanması gerekmektedir.
2025’te Türkiye’de Devalüasyon Olur Mu?
Ekonomistlere göre Türkiye’ de 2025 yılı Ağustos ayında Devalüasyon beklentisi bulunmaktadır. Çeşitli nedenlerle görülen dış ticaret açığı ve cari açığın kapatılabilmesi gerekmektedir. Bu nedenle para değerinde değişim yapılarak döviz bulunması gerekmektedir.
Ekonomi uzmanlarının Ağustos ayında Devalüasyon beklentisi bulunmaktadır. Ağustos ayı içinde yapılamayan ülke parasındaki değer düşüşünün ekonomistlere göre ekim ayında görülebileceği öngörülmektedir.
Devalüasyon Olursa Borsa Ne Olur?
Devalüasyon olduğunda Türk Lirasının değer kaybettiği, Dolar ve altının değer kazandığı bilinmektedir. Borsada devalüasyon dönemlerinde düşüş yaşanabilmektedir. Lakin doğru stratejilerle durum kısa sürede kazanca çevrilebilmektedir. Devalüasyon zorunluluk olarak görülmektedir. Ticari faaliyetler üzerinde yaşanan baskılar ve döviz girdisinin artırılması gerekmektedir. Bunun tek yolu ise ülke parasını devalüve olarak görülmektedir.
Devalüasyon Olursa Enflasyon Ne Olur?
Devalüasyon kararı alındığında, bu durum doğrudan enflasyon üzerinde etkili olmaktadır. Türk Lirası değer kaybettikçe, ithal ürünlerin maliyeti artar. Özellikle enerji, gıda, teknoloji gibi temel ihtiyaç kalemlerinde fiyatlar yukarı yönlü hareket eder. Bu da genel fiyat seviyesini etkileyerek enflasyonun yükselmesine neden olur.
Artan maliyetler hem üreticiyi hem de tüketiciyi zor durumda bırakır. Maaşlar aynı kalsa da, alım gücü düşer; bu da vatandaşların geçim şartlarını olumsuz etkiler. En çok etkilenen kesim ise sabit gelirli bireyler olur.
Sonuç olarak, devalüasyon süreci yalnızca döviz piyasalarını değil, aynı zamanda günlük yaşamı da doğrudan etkiler. Bu nedenle enflasyon, bu tür dönemlerde ekonomi politikalarının en kritik başlıklarından biri hâline gelir.
Devalüasyon Tarihleri
Türkiye tarihinde birden fazla para değerinin düşüşü yaşanmış bulunmaktadır.
Türkiye tarihinde ilk olarak;
–1946, 2. Dünya savaşının yarattığı güçlükleri aşabilmek amacıyla,
–1958, 4 Ağustos kararları,
–1970, 10 Ağustos kararları,
–1980, 24 Ocak kararları,
–1994, Tansu Çiller 5 Nisan kararları,
–2001, Sabit kurdan dalgalı kura geçiş,
–2018 yıllarında para değerinin düzenlenmesi yani Devalüasyon yaşanmış bulunmaktadır.
Dünyanın çeşitli ülkelerinde de ekonomik denge sağlayabilmek için Devalüasyon yapılmaktadır. 06/12/2016 Günü Mısır Bankası Devalüve uygulaması yaparak Pound değerini düşürmüş bulunmaktadır. İkinci ülke ise Çin olarak tarihe geçmiş yerel parası Rembi değerini düşürmüş bulunmaktadır. Devalüasyon dönemlerinde bankada parası olanlar kayıp yaşarken döviz ve altını olanlar kazanmaktadır.
Devalüasyon sebepleri olarak ifade edilen cari ve ekonomik sistem küresel alanda etkileşim yaratmaktadır. Artık ekonomi politikalarının geliştirilmesi sayesinde devalüasyonun önüne geçilebilmektedir.
Türkiye tarihinde en çok devalüasyon yapan ülke olarak tanınmaktadır. Çeşitli nedenlerle alınan kararlar sonucunda devalüasyon yaşandığı görülmektedir. Bu da ülke parasının diğer para birimlerine karşı alım gücünün düşmesi anlamı taşımaktadır. Ticari ilişkilerin geliştirilmesi ülkeye döviz girişi sağlamaktadır.
Devalüasyon İle Revalüasyon Farkı Nedir?
Bu iki kavram, birbirinin zıttı olan ekonomik terimlerdir. Devalüasyon genellikle ekonomik zorluklar nedeniyle uygulanan bir araçken, revalüasyon bunun tam tersidir. Revalüasyon, güçlü ekonomik göstergeler ve istikrarlı dış ticaret fazlası dönemlerinde, para biriminin değerinin artırılmasıyla gerçekleştirilir. Bu durum, halkın alım gücünün yükselmesi, refah seviyesinin artması ve ithalat–ihracat dengesinin sağlanması gibi olumlu sonuçlar doğurur. Özetle, devalüasyon ekonomik darboğazlarda bir çıkış yolu olarak görülürken, revalüasyon istikrarlı büyümenin bir göstergesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Devalüasyonun ne kadar süreceği net değildir. Bazen etkiler kısa sürede azalır, bazen de uzun süre devam eder. Bu süreç, alınan ekonomik önlemler ve piyasanın tepkisine bağlıdır.
Devalüasyon sonrası Türk Lirası değer kaybettiği için dolar kuru yükselir. Bu da ithalat maliyetlerini ve piyasada dövize olan talebi artırır.
Devalüasyon dönemlerinde altın genellikle değer kazanır. Çünkü Türk Lirası'nın değer kaybetmesiyle birlikte yatırımcılar altına yönelir. Artan talep ve döviz kurlarındaki yükseliş, altının gram fiyatını yukarı çeker.
Evet. Devalüasyon sonrasında ürün ve hizmetlerin fiyatı arttığı için, maaşla alınabilecek şeyler azalır. Maaş miktarı değişmese bile, paranın değeri düştüğü için alım gücü zayıflar.
Devalüasyon, Türk mallarını yabancı alıcılar için daha ucuz hâle getirir. Bu da ihracatı artırabilir.
Evet. Fiyatlar arttığı için KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergiler de yükselir. Bu da vatandaşın vergi yükünü artırır.