İhracat Faturası Nedir? Nasıl Düzenlenir?

İhracat faturası, Türkiye’deki bir işletmenin yurt dışındaki müşterisine gerçekleştirdiği mal veya hizmet satışını belgelendirmek amacıyla düzenlediği faturadır. Ancak bütün yurt dışı satışların belge ve gümrük süreci aynı değildir. Standart gümrük beyannameli mal ihracı, Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi kapsamında yapılan mikro ihracat ve hizmet ihracatı farklı kurallara tabidir. Bu nedenle ihracat faturası hazırlanırken alıcı bilgileri, mal veya hizmetin niteliği, döviz cinsi, KDV istisnası, GTİP, teslim şekli ve kullanılan gümrük yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.

1. İhracat Faturası Nedir?

İhracat faturası, Türkiye’den yurt dışındaki bir alıcıya yapılan satışın ticari olarak belgelendirilmesinde kullanılan faturadır. Satışın mal veya hizmet olması, faturanın elektronik belge türünü, KDV uygulamasını ve gümrük sürecini etkileyebilir.

1.1. İhracat Faturası Normal Satış Faturasından Farklı mıdır?

Temel olarak her ikisi de satış işlemini belgelendirir. Ancak ihracat faturalarında yabancı alıcı bilgileri, döviz, teslim şekli, GTİP ve gümrük sürecine ilişkin ek bilgiler bulunabilir. Gümrük beyannameli mal ihracında e-Fatura kullanıcısı işletmeler için ayrıca IHRACAT profili kullanılır.

1.2. İhracat Faturası Dövizle Kesilebilir mi?

Evet. İhracat işlemleri yabancı para cinsinden gerçekleştirilebilir ve fatura ilgili döviz cinsinde düzenlenebilir. Muhasebe ve vergi kayıtlarında Türk lirası karşılıkların belirlenmesinde güncel mevzuat ve ilgili kurallar dikkate alınmalıdır.

1.3. İhracat Faturası Türkçe Olmak Zorunda mı?

Elektronik faturanın GİB ve Türkiye’deki yasal belge standartlarını karşılaması gerekir. Yurt dışındaki müşteriye ayrıca İngilizce veya farklı dilde ticari fatura ya da fatura görünümü sunulabilir. Ancak yabancı dilde hazırlanan ek belge yasal elektronik faturanın yerine geçtiği varsayımıyla kullanılmamalıdır.

1.4. İhracat Faturası ile Proforma Fatura Aynı mıdır?

Hayır. Proforma fatura satış öncesinde fiyat, ürün, teslim ve ödeme şartlarını göstermek amacıyla kullanılabilen teklif niteliğinde ticari belgedir. İhracat faturası ise gerçekleşen veya gerçekleştirilecek satışın resmi faturalandırılması amacıyla düzenlenir.

2. İhracat Faturası Türleri Nelerdir?

İhracat faturalarını yalnızca ürün ağırlığına göre ikiye ayırmak doğru değildir. İşlemin mal veya hizmet olması ve kullanılan gümrük yöntemi temel ayrım noktalarıdır.

2.1. Gümrük Beyannameli Mal İhracı

Standart gümrük beyannamesine konu olan mal ihracında gümrük işlemleri ihracat beyannamesi üzerinden yürütülür. E-Fatura uygulamasında kayıtlı ihracatçılar bu kapsamdaki faturalarını GİB’in ihracat e-Fatura senaryosuna uygun şekilde oluşturur.

2.2. Mikro İhracat

Brüt 300 kilogram ve 15.000 Avro sınırları içerisindeki belirli bedelli ihracat gönderileri Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi kapsamında yetkili hızlı kargo operatörü veya posta idaresi aracılığıyla gerçekleştirilebilir.

2.3. Hizmet İhracatı

Yurt dışındaki müşteriye danışmanlık, yazılım, tasarım veya benzeri hizmetlerin sunulması hizmet ihracatı kapsamında değerlendirilebilir. Fiziksel mal gümrükten çıkmadığı için hizmet ihracatı standart gümrük beyannameli mal ihracıyla aynı belge sürecine sahip değildir.

2.4. E-İhracat

E-ihracat, yurt dışındaki müşterilere e-ticaret kanalları üzerinden satış yapılmasını ifade eden geniş bir ticaret modelidir. E-ihracat ile ihracat e-Faturası aynı kavram değildir.

2.5. Mikro İhracat ile E-İhracat Aynı mıdır?

Hayır. Mikro ihracat bir gümrük kolaylaştırmasıdır. E-ihracat ise satışın dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilmesini ifade eder. Bir e-ihracat işlemi mikro ihracat kapsamında olabilir ancak bütün e-ihracat işlemleri mikro ihracat değildir.

3. İhracat Faturası Nasıl Düzenlenir?

İhracat faturası düzenlenirken önce ihracat yönteminin belirlenmesi gerekir. Çünkü kullanılacak fatura senaryosu ve girilecek bilgiler buna göre değişebilir.

3.1. İhracat Yöntemini Belirleyin

İşlemin standart gümrük beyannameli mal ihracı, BGB kapsamındaki mikro ihracat veya hizmet ihracatı olup olmadığı belirlenmelidir.

3.2. Alıcı Bilgilerini Girin

Yurt dışındaki müşterinin ticari unvanı veya adı, adresi, ülkesi ve gerekli diğer alıcı bilgileri faturaya doğru şekilde girilmelidir.

3.3. Ürün veya Hizmeti Tanımlayın

Satılan mal veya hizmet açık biçimde tanımlanmalı; miktar, birim, fiyat, döviz cinsi ve toplam tutar belirtilmelidir.

3.4. Mal İhracında GTİP Bilgisini Kontrol Edin

GTİP, eşyanın gümrük tarifesindeki sınıflandırmasını ifade eder. Gümrük beyannameli mal ihracında doğru GTİP kullanılması gümrük vergileri, izinler, kısıtlamalar ve istatistiksel kayıtlar açısından önemlidir.

3.5. Teslim Şeklini Belirleyin

EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP, FAS, FOB, CFR ve CIF gibi Incoterms teslim şekillerinden ticari anlaşmaya uygun olanı kullanılabilir. Teslim şekli tarafların taşıma, risk, sigorta ve belirli masraf sorumluluklarının anlaşılmasına yardımcı olur.

3.6. Ödeme Şeklini Girin

Peşin ödeme, mal mukabili, vesaik mukabili, akreditif veya tarafların kararlaştırdığı diğer ödeme yöntemleri ticari belge ve dış ticaret kayıtlarında açık şekilde takip edilmelidir.

3.7. KDV İstisnasını Kontrol Edin

Mal veya hizmet ihracatında KDV istisnası uygulanabilmesi için yalnızca yurt dışına fatura düzenlenmiş olması yeterli değildir. İlgili KDV Kanunu şartlarının gerçekleşmesi gerekir.

3.8. Elektronik Fatura Senaryosunu Seçin

Gümrük beyannamesine konu mal ihracında e-Fatura kullanıcısı olan işletmeler IHRACAT profilli faturayı GİB’in teknik standartlarına uygun şekilde oluşturmalıdır.

3.9. Fatura ve Gümrük Belgelerini Eşleştirin

Faturadaki ürün, miktar, tutar, GTİP, alıcı ve diğer bilgilerin gümrük beyannamesindeki kayıtlarla uyumlu olması gerekir.

4. İhracat Faturasında Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?

İhracat faturasındaki bilgiler işlemin türüne göre değişebilmekle birlikte aşağıdaki alanlar dış ticaret işlemlerinde sıkça önem taşır.

4.1. İhracatçı Bilgileri

İhracatçı işletmenin unvanı, adresi, vergi bilgileri ve fatura mevzuatında bulunması gereken diğer bilgiler yer almalıdır.

4.2. Yurt Dışı Alıcı Bilgileri

Alıcının adı veya ticari unvanı, açık adresi ve ülke bilgisi doğru yazılmalıdır.

4.3. Fatura Tarihi ve Numarası

Faturanın düzenlenme tarihi ve elektronik belge numarası sistem tarafından mevzuata uygun şekilde oluşturulmalıdır.

4.4. Mal veya Hizmet Açıklaması

Satışa konu mal veya hizmet, ticari ve gerektiğinde gümrük kontrollerinde anlaşılabilecek açıklıkta yazılmalıdır.

4.5. Miktar ve Ölçü Birimi

Malın adet, kilogram, metre veya ilgili diğer ölçü birimleriyle miktarı faturada belirtilmelidir.

4.6. Birim Fiyat ve Toplam Tutar

Ürünün birim fiyatı, toplam satış tutarı ve işlemde kullanılan para birimi açıkça gösterilmelidir.

4.7. GTİP

Gümrük beyannameli mal ihracında ilgili ürünün doğru GTİP bilgisinin kullanılması gerekir.

4.8. Teslim Şekli

Ticari anlaşmaya uygun Incoterms teslim şekli faturada veya ilgili dış ticaret belgelerinde belirtilmelidir.

4.9. Ödeme Bilgileri

Ödeme yöntemi, varsa banka hesabı, IBAN veya SWIFT bilgileri ve tarafların kararlaştırdığı ödeme şartları ticari ihtiyaçlara göre faturada yer alabilir.

4.10. Kap ve Taşıma Bilgileri

İşlemin niteliğine göre kap cinsi, kap adedi, ağırlık ve taşıma bilgileri fatura, çeki listesi veya ilgili dış ticaret belgelerinde takip edilebilir.

4.11. İstisna Bilgileri

KDV istisnası uygulanıyorsa işlem türüne uygun istisna kodu ve açıklamasının kullanılması gerekir. Mal ihracı ile hizmet ihracı aynı istisna kodu değildir.

5. İhracat Faturasında KDV ve Muhasebe Süreci Nasıl İşler?

İhracat işlemlerinde KDV uygulaması mal ve hizmet ihracının şartlarına göre değerlendirilir. “Yurt dışına fatura kestim, otomatik olarak KDV yok” yaklaşımı yeterli değildir.

5.1. Mal İhracında KDV

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunundaki şartları sağlayan mal ihracı teslimleri KDV istisnası kapsamında değerlendirilebilir.

5.2. İhracat Faturasına %0 KDV mi Yazılır?

Vergisel olarak daha doğru ifade, işlemin “KDV oranı %0” olduğundan çok KDV Kanunu kapsamında ihracat istisnasına tabi olduğudur. Elektronik faturada ilgili istisna kodu ve açıklaması kullanılmalıdır.

5.3. Mal İhracında İstisna Kodu

GİB uygulamalarında 301 kodu Mal İhracatı için kullanılan temel istisna kodlarından biridir. İşlemin özel niteliğine göre farklı istisna kodları bulunabileceğinden güncel kod listesi kontrol edilmelidir.

5.4. Hizmet İhracında İstisna Kodu

Hizmet ihracı mal ihracından ayrı değerlendirilir. GİB uygulamasında hizmet ihracı için 302 kodu kullanılabilmektedir ancak hizmet ihracatı istisnasının şartlarının ayrıca sağlanması gerekir.

5.5. İhracatın KDV Dönemi Nasıl Belirlenir?

Mal ihracında KDV istisnasının beyan edileceği dönem açısından gümrük beyannamesinin kapanma tarihi önemlidir. Fatura tarihinin tek başına esas alınması her durumda doğru değildir.

5.6. İhracat Faturası Dövizli Cari Hesaba Nasıl Yansır?

Yurt dışındaki müşteriye düzenlenen dövizli fatura ilgili cari hesaba döviz cinsi ve Türk lirası karşılığıyla kaydedilebilir. Tahsilata kadar oluşan kur değişiklikleri ayrıca takip edilmelidir.

5.7. Tahsilatta Kur Farkı Oluşabilir mi?

Evet. Faturanın kayda alındığı tarihle tahsilat tarihi arasında döviz kurunun değişmesi nedeniyle Türk lirası karşılığında kur farkı oluşabilir.

5.8. KDV İadesi Alınabilir mi?

İhracat istisnası nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV, şartların sağlanması halinde KDV Kanunu ve KDV Genel Uygulama Tebliği kapsamında iade konusu olabilir.

6. Mikro İhracat Nedir? BGB Nasıl Kullanılır?

Mikro ihracat, belirli ağırlık ve kıymet sınırları içindeki bedelli ihracat gönderilerinin Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi üzerinden daha kolay gümrük işlemleriyle yurt dışına gönderilmesine imkan veren uygulamadır.

6.1. 2026 Mikro İhracat Sınırı Nedir?

Ticaret Bakanlığının güncel kaynaklarında mikro ihracat için brüt ağırlığın 300 kilogramı ve mal bedelinin 15.000 Avroyu aşmaması temel sınırlar olarak belirtilmektedir.

6.2. Mikro İhracatta Gümrük Beyannamesi Yok mu?

Hayır. Eski içerikte yer alan “gümrük beyannamesine gerek yok” ifadesi doğru değildir. Mikro ihracatta standart ayrıntılı gümrük beyannamesi yerine Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi kullanılır.

6.3. BGB Nedir?

Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi, posta veya hızlı kargo taşımacılığı kapsamındaki belirli ihracat ve ithalat işlemlerinin elektronik ortamda daha basit şekilde beyan edilmesini sağlayan gümrük beyannamesidir.

6.4. ETGB ile BGB Aynı Şey midir?

ETGB ifadesi geçmiş dönemlerde mikro ihracat işlemleri için yaygın biçimde kullanılmıştır. Ticaret Bakanlığının güncel duyuru ve kılavuzlarında Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi veya BGB terminolojisi kullanılmaktadır.

6.5. BGB’yi Kim Düzenler?

BGB işlemleri Ticaret Bakanlığınca operatör olarak yetkilendirilmiş hızlı kargo şirketleri veya posta idaresi tarafından gönderici adına yürütülebilir.

6.6. İlk Defa Mikro İhracat Yapanların Firma Kaydı

Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan düzenleme ile ilk kez BGB kapsamında mikro ihracat yapacak gerçek kişi veya firmaların T.C. Kimlik Numarası veya Vergi Kimlik Numarası üzerinden firma kaydı ilk gümrük işleminde otomatik oluşturulabilmektedir.

6.7. 2026’da AB’ye Mikro İhracatta Ne Değişti?

2026 yılında BGB kapsamında Avrupa Birliği’ne ihraç edilen ve kıymeti 150 Avroyu aşmayan belirli eşya için kolaylaştırılmış elektronik A.TR Dolaşım Belgesinin BGB verileri üzerinden otomatik oluşturulmasına yönelik sistem kullanıma alınmıştır.

6.8. Havayolu Mikro İhracatta Yeni Düzenleme

Ticaret Bakanlığı 18 Ağustos 2026 tarihinde BGB kapsamındaki mikro ihracat kargolarının havalimanları arasındaki aktarma ve gümrük süreçlerini kolaylaştıran yeni uygulamayı devreye almıştır.

6.9. Mikro İhracat Faturası Her Zaman e-Arşiv midir?

İhracatçının e-Belge mükellefiyet durumu, kullanılan gümrük yöntemi ve işlemin niteliğine göre fatura senaryosu değerlendirilmelidir. “Mikro ihracatta her durumda e-Arşiv kesilir” şeklinde değişmez bir kural kullanılmamalıdır.